Familienaam en naamschrijving-Van de Cnocke en Varianten:
(mijn zienswijze)
De vroegst bekende familienaam is deze van de koordeken van de Antwerpse Onze Lieve Vrouwkerk in de 13e eeuw –“ Magister Hugonius de le Cnocke”. (cfr Floris Prims).
En al snel rijst de vraag over het ontstaan van deze naam, waarover wij alleen gissen kunnen.
Diverse gekende schrijfwijzen die phonetisch werden opgenomen zijn:
van de Cnocke, Van de Cnocke, vanden Cnocke, vander Cnocke, Ver Cnocke, Vandecnocke, Cnocke, Cnokke- v-Cnocke ---waaruit dan weer ontstond: ver Cnocke, verCnocke, Vercnocke.
Dikwijls werd de C vervangen door een K, zodat er zijn: van de Knocke, vande Knokke enz.
De oorsprong vinden we in zuid West Vlaanderen en het huidige Frans Vlaanderen.
Deze streek werd afwisselend door Vlamingen en Fransen beheerd, waardoor de parochie registers naar gelang de heersende toestand en gezindheid van de pastoor waren opgesteld in het Latijn, in het Vlaams of in het Frans.
Ik heb zelf in de Nord een akte gezien waar een Pieter vande Cnocke een in het Frans opgestelde geboorteakte heeft laten doorstrepen en de tekst in het Vlaams tussen de regels liet schrijven.
Zelfs in Menen schreven notarissen toen de naam als “de le Kenocque”.
Hoe ontstond deze naam?
Een “knokke” is heden nog een kruispunt of spltsing van meerdere wegen maar werd vroeger ook aangeduid als een verhoging (heuveltje) in het landschap.
Vauban bouwde het “Fort de la Kenoque” op een splitsing van de rivier de Yperlee.
Het toenmalige vissersdorp “Cnocke” werd op een verhoging gebouwd aan onze kust.
Voor de “Franse Periode” werd de stam van de naam steeds voorafgegaan door het bijvoegsel ver, van, vande, vander, enz. bv. ver Cnocke, van de Walle, van Put, vander Meersch, ….
Nadat Napoleon zijn bureaucratie in onze contrijen had ingesteld, werden in de pas opgerichte registers van “Burgerlijke Stand” door Fransen of franstaligen die geen voorzetsels kenden de naam samengevoegd waarbij enkel de eerste letter een hoofdletter werd en dit voornamelijk in het zuiden van het land.
Bijvoorbeeld in west Vlaanderen en de Nord: Vandecnocke, Vandeputte, Vercnocke,
En in het Waasland: Van de Cnocke, Van de Putte, Van Walle, met uitzondering van het voorzetsel” ver” dat bijvoorbeeld Verberckmoes werd of Vermeer, enz.
Ik heb dit als vergelijk genomen omdat ik een telg ben van een Waaslandse met een West Vlaming van op” de schreve” (Wervik).
Dit is mij eigen opvatting en dus geen kritiek op het werk van naamdeskundigen.
Marcel Van de Cnocke Antwerpen 2009